الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )
291
الغدير ( فارسى )
قرائت و برخى حواشى كه خود دليل فضل اوست ، بر آن نگاشته است . همچنين كتاب حياة الارواح كه به سال 843 از تأليف آن فراغت يافته ، از تأليفات او شمرده شده است . صاحب رياض نيز مجموعهء بزرگى را به او نسبت داده و گفته است : اين مجموعه را به خط خود شاعر در ايروان از شهرهاى آذربايجان ديدم كه تاريخ اتمام كتابت بخشهاى آن سالهاى 848 ، 849 و 852 بوده است . سيد محسن امين تاريخ درگذشت شاعر را نامجهول دانسته و در جاى ديگر سال وفات او را 900 ذكر كرده است ، ليكن به مأخذ آن اشاره نكرده است . « 1 » گمان مىرود كه اين نزديك به صحّت باشد ، زيرا او در سال 895 زنده بوده و در همان تاريخ ، از تأليف كتاب المصباح فارغ شده است ، و در تاريخ تأليفات وى ، تاريخى بالاتر از اين ديده نشده است . بنا بر آنچه صاحب اعيان الشيعة از تاريخ ولادت او يعنى سال 840 استفاده كرده ، در هنگام تأليف كتاب مصباح ، سن شاعر 55 سال بوده ، در حالى كه در قصيدهء رائيهاى كه در مصباح دارد ، گفته است : - پيرمرد سالخوردهاى كه حوادث روزگار ، جامهء پيرى را بر تن او پوشانده است . از مجموع آنچه نقل كرديم ، برمىآيد كه شاعر در اوايل قرن نهم تولّد يافته ، و در سال 843 مؤلفى صاحبنظر و انديشمند بوده است كه بزرگان تأليفات او را ستودهاند ، و در هنگام تأليف المصباح ، پيرمرد سالخورده و كهنسالى بوده است .
--> ( 1 ) . اعيان الشيعة : 5 / 336 .